Oto jak pomnik własnego miłowania

u sinych wód milczeniem stoję,

a dołem płyną trumny i posłania,

a górą czas i wielkie boje.



O źli, źli ludzie, jakie to wam było

ciało złowrogie, tępe takie złe,

o, jaka była ta kłamana miłość,

której nie starczy i na jedną łzę.



O źli, nieszczęśni czy w Bogu zapomniani,

tłumem wylegli nad przepaści brzeg,

nie dostający ciemnymi głowami,

nie uskrzydleni rytmem ciemnych serc.



Mroczne, mroczne wąwozy. To mi przed oczami

cień duchów jakichś mignie, to strzaskany krzyż,

to drogi stratowane trwogą i kołami,

nad grobowiskiem ziemi - nieba drżący liść.



Nie ma, nie ma powrotu, sine wody moje,

do zatopionych dziejów, które w was odbite.

Ja jestem posąg wasz i nad milczeniem stoję

skamieniałym - pragnieniem i żywym - granitem.



Nie ma, nie ma ucieczki. Na rozdartej ziemi

ten milion serc kalekich z mojej piersi krwawi.

Byli żywi, odeszli z słowami prostemi,

tych Bóg milczeniem zbawił.



Ale nam ziemia gorzka, twarda, nieudała.

Widzę was krew węszących, palących kościoły,

zdzierających z umarłych strzęp żałosny ciała,

zła trwogą i chciwością złączonych na poły.



Czuję stopy węszące ostatnie przymierze

i ciemność, która chlusta na to martwe złoto.

I jestem posąg czasu śmieszny - który wierzę,

choć nie ma znów powrotu, znów nie ma powrotu.


Nocą słyszę, jak coraz bliżej

drżąc i grając krąg się zaciska.

A mnie przecież zdrój rzeźbił chyży,

wyhuśtała mnie chmur kołyska.



A mnie przecież wody szerokie

na dźwigarach swych niosły ptaki

bzu dzikiego; bujne obłoki

były dla mnie jak uśmiech matki.



Krąg powolny dzień czy noc krąży,

ostrzem świszcząc tnie już przy ustach,

a mnie przecież tak jak innym

ziemia rosła tęga - nie pusta.



I mnie przecież jak dymu laska

wytryskała gołębia młodość;

teraz na dnie śmierci wyrastam

ja - syn dziki mego narodu.



Krąg jak nożem z wolna rozcina,

przetnie światło, zanim dzień minie,

a ja prześpię czas wielkiej rzeźby

z głową ciężką na karabinie.



Obskoczony przez zdarzeń zamęt,

kręgiem ostrym rozdarty na pół,

głowę rzucę pod wiatr jak granat,

piersi zgniecie czas czarną łapą;

bo to była życia nieśmiałość,

a odwaga - gdy śmiercią niosło.

Umrzeć przyjdzie, gdy się kochało

wielkie sprawy głupią miłością.



4 XII 1943